REKLAMA

Start >>> Komentarze > Co dalej z Rosją jaką znamy?

Co dalej z Rosją jaką znamy?
2012-01-13 11:32:34 (Czytano: 73 razy)

Z wielką ciekawością przyglądam się rozwojowi sytuacji politycznej w Rosji, po kolejnych niezbyt transparentnych wyborach parlamentarnych. Rozstrzygnięcie wyborów nie było dla mnie żadną niespodzianką, w przeciwieństwie do odważnych protestów oraz powszechnej krytyki rządów premiera Putina przez zwykłych Rosjan. Z równie wielką uwagą wydarzenia śledzą akcjonariusze dużych rosyjskich spółek giełdowych.

Przez lata w „putinowskiej Rosji” utrwalał się porządek, w którym odnalazła się duża część największych obecnie przedsiębiorstw. Zrozumienie zasad rządzących tamtejszą gospodarką było jednym z głównych powodów ostatniego sukcesu takich firm jak Novatek czy Sistema. Działając na styku polityki i biznesu ich właściciele dorobili się fortun, które w „normalnym” świecie byłyby niemożliwe do uzyskania. Ewentualne zmiany na szczycie władzy w Rosji mogłoby mieć negatywne następstwa dla wielu obecnych oligarchów. Jednak z perspektywy przeciętnego obywatela, mogłyby się okazać korzystne. Rosja potrzebuje zmian i modernizacji. Do tej pory ograniczały się one głównie do zapowiedzi reform oraz zwiększania wydatków społecznych przed/po wyborach. Może się okazać, że władze rosyjskie na skutek presji społeczeństwa zaczną wdrażać obiecane reformy i uruchomią　 wielomiliardowe programy inwestycji infrastrukturalnych o których mówi się od lat. Środki na ich finansowanie są, należy je teraz odpowiednio zagospodarować. System zamówień publicznych jest nieprzejrzysty i nieefektywny, w związku z czym kilka ostatnich lat zostało zmarnowanych. Przy okazji ostatnich protestów raz pierwszy od dłuższego czasu w Rosji pojawiła się pewna doza niepewności dotycząca przyszłego układu sił w polityce. Z pewnością ryzyko polityczne w Rosji nabrało nowego wymiaru dla inwestorów zagranicznych i w kolejnych miesiącach może mieć największy wpływ na zachowanie się tamtejszego rynku kapitałowego.

Kika tygodni temu spotkałem się z kilkunastoma rosyjskimi przedsiębiorstwami z branży surowcowej. Zarządy tych spółek nie były w stanie odpowiedzieć na pytanie dotyczące perspektyw na rok 2012. Mając w pamięci kryzys roku 2008 spółki ostrożnie podchodzą do przyszłości. Jednak ich sytuacja różni się od tej sprzed 3 lat – wiele z nich zdążyło znacząco ograniczyć zadłużenie, co powinno je uodpornić na następstwa ewentualnego kryzysu. Mimo obaw, przedstawiciele tych spółek są dość spokojni o dalszy rozwój sytuacji na rynku surowców, ponieważ nikt nie posiada dużych zapasów. Niedobór surowców może więc sprawić, że nie dojdzie do drastycznego spadku ich cen, jaki miał miejsce choćby w 2008 roku, nawet w sytuacji załamania popytu. Prawdopodobny wydaje się kilkunastoprocentowy spadek cen podstawowych surowców, który negatywnie odbije się na marżach firm z branży. Rosjanie zdają sobie sprawę, że rok 2011 był dla nich wyjątkowy – pomimo słabości gospodarek krajów rozwiniętych oraz niepokojów na świecie, ceny surowców były ponadprzeciętnie wysokie. Rok 2012 może stanowić duże wyzwanie dla rosyjskich firm, które już pogodziły się z wizją pogorszenia wyników w porównaniu z minionymi kwartałami.

Stopy zwrotu uzyskane z inwestycji w rosyjskie spółki w 2011 roku były mocno rozczarowujące. Indeks RTS stracił na wartości 21,9 proc. Straty na GDRach rosyjskich spółek były jeszcze wyższe i wyniosły 25,8 proc. Pierwsze półrocze nie zapowiadało takiego rozwoju sprawy i zakończyło się na 7,7 proc. Wzrostem indeksu RTS. Jednak w drugim półroczu na skutek drastycznego pogorszenia nastrojów na giełdach i wzrostu awersji do ryzyka, nastąpiła ucieczka kapitału z Rosji. Nie ma w tym nic nietypowego, ponieważ Rosja jako rynek o wysokiej becie cierpi ponad miarę w momencie dekoniunktury. Zastanawiający jest jednak fakt, że spadki te miały miejsce przy wysokich cenach ropy naftowej. W przeszłości droga ropa zachęcała do lokowania kapitału w rosyjskie spółki, w ostatnich miesiącach nie była wystarczającym argumentem dla inwestorów. Prawdopodobnie oczekiwania spadku cen ropy wystraszyły niektórych inwestorów.　 Mimo, że obecny poziom wycen jest niski (wskaźnik C/Z 2012 dla indeksu RTS wynosi 5,1, a dla Gazpromu nawet 3), wydaje się, że część inwestorów decyzje o ewentualnym kupnie akcji przełożyła na okres po marcowych wyborach prezydenckich. Wtedy łatwiej będzie określić skalę kryzysu w Europie oraz łatwiej skwantyfikować ryzyka wewnętrzne w Rosji. Być może do tego czasu ucichnie krytyka rządzących, a media przestaną się zajmować zagadnieniem stosowania botoksu przez premiera Putina, co jest punktem uwagi protestującej opozycji. Na chwilę obecną wygląda na to, że w Rosji nie dojdzie do drastycznych przemian i zostanie utrzymany dotychczasowy (nie-)ład. Jest to po części pozytywna informacja dla inwestorów, ponieważ wiedzą czego można się spodziewać. Z drugiej strony, bez zmian Rosjanie w dalszym ciągu będą marnować potencjał swojego kraju, co będzie miało niekorzystny wpływ na　 stopy zwrotu z inwestycji w rosyjskie spółki.

Marek Buczak, Dyrektor d.s. Rynków Wschodzących Quercus TFI S.A.