REKLAMA

Start >>> Wywiady > Myśleć o emeryturze trzeba jak najwcześniej, pracować – jak najdłużej

Myśleć o emeryturze trzeba jak najwcześniej, pracować – jak najdłużej
2009-07-23 21:57:28 (Czytano: 636 razy)

Młode osoby, mające na pierwszym planie bieżące wydatki, nie myślą o przyszłej emeryturze. Często pracują na podstawie umowy o dzieło, a wówczas nie są pobierane za nie składki emerytalne. Nie mogą więc liczyć na emeryturę na odpowiednim poziomie. Najważniejszą kwestią jest zmiana w sposobie myślenia o przyszłości takich osób, uświadomienie im tematyki emerytalnej, która obecnie w Polsce jest na bardzo niskim poziomie – mówi Anna Wróblewska-Karasiuk, Prezes Zarządu Prego Finance.

TFI.pl: Wybierając fundusz emerytalny, na jakie aspekty należy zwrócić uwagę? Na wyniki historyczne, przynależność do dużej grupy finansowej danego PTE, liczbę członków, wielkość Towarzystwa?

Anna Wróblewska-Karasiuk: Podejmując decyzję o wyborze OFE należy zwrócić uwagę przede wszystkim na wyniki inwestycyjne funduszy – mają one bowiem największy wpływ na wysokość emerytury. Biorąc pod uwagę długi horyzont inwestycyjny, nawet niewielka różnica w stopie zwrotu ma znaczny wpływ na wartość zgromadzonego kapitału, a co zatem idzie na wysokość świadczenia. Oprócz stopy zwrotu warto zwrócić również uwagę na poziom podejmowanego ryzyka inwestycyjnego (im bardziej stabilne wyniki tym lepiej). Opłaty pobierane przez OFE (dotyczy to przede wszystkim opłaty dystrybucyjnej, czyli od składki) mają zdecydowanie mniejsze znaczenie, tym bardziej, że od 2010 roku wszystkie OFE będą mogły pobierać prowizję na poziomie nie wyższym niż 3,5%. Wiarygodność instytucji zarządzającej funduszem, z dużym doświadczeniem w zarządzaniu aktywami może mieć znaczenie, aczkolwiek nie daje nam to gwarancji osiągania dobrych wyników inwestycyjnych.

Czy na pewno dobrze jest wybierać samodzielnie, szczególnie osobom które same nie potrafią porównać wyników poszczególnych Towarzystw? Czy nie lepiej zdać się na losowanie, które przebiega wśród PTE z najlepszą stopą zwrotu?

Samodzielny wybór otwartego funduszu emerytalnego może być istotnie trudny dla młodej osoby, rozpoczynającej pierwszą pracę. W Internecie można jednak znaleźć wiele rankingów OFE, które mogą być pomocne przy wyborze funduszu. Serwisy internetowe, oprócz narzędzi pozwalających na porównanie OFE, dają również klientom możliwość złożenia deklaracji przystąpienia do wybranego OFE online. Oprócz tego, można tam znaleźć wiele informacji na temat samych OFE oraz kryteriów, które warto wziąć pod uwagę przy wyborze funduszu.

Nawiązując do wspomnianego wyżej losowania ZUS, istotnie w losowaniu biorą udział tylko te OFE, które osiągnęły stopę zwrotu wyższą niż średnia ważona w dwóch ostatnich okresach rozliczeniowych publikowanych przez KNF. Z losowania wyeliminowane są jednak te OFE, które posiadają większy niż 10% udział w rynku pod względem wysokości zarządzanych aktywów. Może się więc zdarzyć taka sytuacja, że duże OFE, które osiągają dobre wyniki inwestycyjne nie wezmą udziału w losowaniu. Warto jest zatem wybrać samodzielnie. Warto to zrobić również – chociażby - z czysto psychologicznego punktu widzenia, daje nam to bowiem gwarancje, że bądź co bądź ważnej decyzji finansowej nie oddajemy w czyjeś ręce.

W tym roku pierwsze osoby otrzymały emerytury z OFE i media wszczęły alarm o niezwykle niskich wartościach tych emerytur, po kilkanaście lub kilkadziesiąt zł. Skąd tak niskie kwoty i czy jest powód do takiej paniki?

Istotnie, pierwsze świadczenia emerytalne nie były zbyt wysokie. Pierwsza osobą, która otrzymała świadczenie z nowego systemu emerytalnego dostała emeryturę w wysokości 917,8 zł (w tym z OFE – 23,65 zł). Niska wysokość świadczenia wynikała przede wszystkim z krótkiego okresu oszczędzania. Należy pamiętać, że do OFE trafia tylko około 37% składki odprowadzanej do ZUS. W związku z tym, świadczenia z OFE dla pierwszych roczników, które w najbliższych latach będą przechodzić na emeryturę, nie przekroczą 10-20% całej emerytury. Resztę, będą otrzymywać z ZUS. Z biegiem lat udział środków z OFE w ogólnej emeryturze będzie wzrastał. Szacuje się, że po około 30 latach inwestowania, udział środków zgromadzonych w OFE przewyższy środki zgromadzone w ZUS. Nie ma zatem powodów do paniki.

W jakim stopniu osoba rozpoczynająca pracę w tym roku ma wpływ na swoją przyszłą emeryturę z OFE? Czy przystępując do programu emerytalnego ma wpływ na wysokość odprowadzanych składek?

Wysokość przyszłej emerytury z II filara będzie zależała przede wszystkim od wysokości składek, które wpłyną do OFE (im większe wynagrodzenie, tym większe składki – jednakże składki przestają być pobierane w momencie gdy nasze zarobki przekroczą wysokość 30-krotności prognozowanego średniego wynagrodzenia na dany rok) oraz efektywności inwestowania pieniędzy przez fundusz. Wysokość świadczenia w dużym stopniu będzie również zależała od momentu przejścia na emeryturę. Im później zdecydujemy się przejść na emeryturę, tym będzie ona wyższa.

Co można zrobić, jeżeli nie jesteśmy zadowoleni ze swojego PTE? W jaki sposób możemy zmienić Towarzystwo?

Zmiana funduszu tzw. transfer jest możliwa co kwartał. Transfery są dokonywane przez ZUS cztery razy w roku – na koniec lutego, maja, sierpnia i listopada. Aby zdążyć zmienić fundusz emerytalny w najbliższym transferze, należy odpowiednio wcześnie (czyli do 25 dnia miesiąca poprzedzającego transfer) zawrzeć umowę z nowym OFE, np. sesja sierpniowa – do 25 lipca. Dodatkowo, należy pamiętać aby zawiadomić pisemnie dotychczasowy fundusz o zawarciu nowej umowy, przesyłając odpowiedni wzór zawiadomienia. Bez opłat można zmienić fundusz, gdy jest się członkiem ponad 2 lata. Jeśli staż w dotychczasowym OFE jest krótszy niż 24 miesiące – należy wpłacić na rachunek dotychczasowego PTE opłatę w wysokości 160 zł – jeśli członkostwo w funduszu trwało nie więcej niż 12 miesięcy lub 80 zł – jeżeli członkostwo w funduszu trwało więcej niż 12 miesięcy, ale mniej niż 24 miesiące. Ważne jest aby pamiętać także o terminach do kiedy można przesłać zawiadomienie do starego funduszu oraz o terminach wpłat za transfer. Czas stażu liczy się od ostatniego dnia miesiąca, w którym podpisano umowę emerytalną.

Zawiadomienie należy przesłać do swojego dotychczasowego OFE do 10 dnia miesiąca w którym odbywa się transfer (np. sesja sierpniowa – do 10 sierpnia). Z kolei opłatę za transfer należy uiścić do 7 dnia miesiąca transferowego (np. sesja sierpniowa – do 7 sierpnia).

W Polsce wiele osób, szczególnie tych, które niedawno rozpoczęły pracę, nie myśli w tak długiej perspektywie, jak przyszła emerytura. Stąd praca na umowy zlecenia i umowy o dzieło, które nie gwarantują odprowadzania składek do drugiego filara. Czy to oznacza, że nasz polski system emerytalny produkuje przyszłych nędzarzy w osobach dzisiejszych trzydziestolatków?

Osoby młode istotnie nie myślą o emeryturze, mają na pierwszym planie bieżące wydatki i odkładanie na przyszłość jest dla nich tematem zepchniętym na później. W przypadku pracy na umowę o dzieło (składki na ZUS nie są w tym przypadku pobierane) lub w przypadku prowadzenia własnej działalności gospodarczej (gdzie składki płaci się z reguły na minimalnym poziomie), nie można liczyć na zgromadzenie odpowiedniego kapitału na przyszłość w ramach OFE. Osoby te powinny więc jak najwcześniej zainteresować się dodatkowym zabezpieczeniem, tzw. III filarem aby móc sobie dokładać do emerytury z innego źródła nich ZUS i OFE. Najważniejszą kwestią jest zmiana w sposobie myślenia o przyszłości takich osób, uświadomienie im tematyki emerytalnej (świadomość jest cały czas na bardzo niskim poziomie) oraz wskazanie im możliwości alokowania pieniędzy na przyszłą emeryturę. Im wcześniej zaczniemy odkładać pieniądze, nawet niewielkie kwoty, tym więcej uda nam się uzbierać na poczet przyszłych świadczeń.

Od czasu do czasu pojawiają się głosy, że uczestnictwo w OFE powinno być dobrowolne. Dlaczego tak nie jest obecnie? Czy byłoby to słuszne rozwiązanie?

Kwestia obligatoryjności uczestnictwa w OFE jest tematem dość często ostatnio poruszanym. Prawda jest taka, ze niestety tylko niewielki odsetek osób jest w stanie samodzielnie podjąć decyzje w jaki sposób alokować swoje oszczędności. Zdecydowana większość osób nie potrafiłaby zainwestować swoich pieniędzy w odpowiedni sposób. Obligatoryjność systemu i comiesięczne wpłaty do OFE zostały wprowadzone po to, aby zmobilizować przeciętnego Kowalskiego do dokonywania wpłat na poczet przyszłej emerytury. Pozostawienie decyzji samym zainteresowanym o tym, czy wpłacić środki na emeryturę lub przeznaczyć je na bieżące wydatki, spowodowałoby, iż większość osób prawdopodobnie nie dokonywałoby wpłat na przyszłe świadczenia.

Obowiązkową przynależnością do OFE mogą się czuć pokrzywdzone te osoby, które potrafią same inwestować swoje oszczędności i mogłyby to samo zrobić z pieniędzmi, które są odprowadzane na składki do OFE. Jedyną radą dla takich osób jest III filar, gdzie można samodzielnie podjąć decyzje o sposobie inwestowania swoich pieniędzy.

Rozmawiał Piotr Kowalski